Excel Trigonometri İşlevleri: SIN, COS, TAN, COT ve Ters Fonksiyonlar (2026 Güncel)
1. Excel Trigonometri İşlevlerine Giriş
Excel, trigonometrik hesaplamalar için aşağıdaki temel işlevleri sunar:
- SİN (SIN): Bir açının sinüs değerini hesaplar
- COS (COS): Bir açının kosinüs değerini hesaplar
- TAN (TAN): Bir açının tanjant değerini hesaplar
- COT (COT): Bir açının kotanjant değerini hesaplar
- ASİN (ASIN): Sinüs değerinden açıyı bulur (ters sinüs)
- ACOS (ACOS): Kosinüs değerinden açıyı bulur (ters kosinüs)
- ATAN (ATAN): Tanjant değerinden açıyı bulur (ters tanjant)
Önemli Not
Excel'de tüm trigonometrik fonksiyonlar açıları radyan cinsinden kabul eder. Derece kullanmak için RADYAN fonksiyonu ile dönüşüm yapmalısınız.
2. RADYAN ve DERECE Dönüşümü
Excel trigonometri fonksiyonları radyan cinsinden açı kabul eder. Derece cinsinden bir açıyı radyana çevirmek için RADYAN fonksiyonu kullanılır.
=RADYAN(derece)
Örnek: 30 dereceyi radyana çevirmek: =RADYAN(30) → 0,5236
Hızlı Dönüşüm
- Derece → Radyan: RADYAN(derece)
- Radyan → Derece: DERECE(radyan)
- π radyan = 180°
📌 Dönüşüm Tablosu
| Derece | Radyan | Formül |
| 0° | 0 | =RADYAN(0) |
| 30° | 0,5236 | =RADYAN(30) |
| 45° | 0,7854 | =RADYAN(45) |
| 60° | 1,0472 | =RADYAN(60) |
| 90° | 1,5708 | =RADYAN(90) |
| 180° | 3,1416 | =RADYAN(180) |
Uyarı
Dereceyi doğrudan SIN, COS, TAN gibi fonksiyonlara yazmayın! Örneğin =SİN(30) yanlıştır. Doğrusu: =SİN(RADYAN(30))
3. Excel SİN (SIN) Fonksiyonu ile Sinüs Hesaplama
SİN fonksiyonu, belirli bir açının sinüs değerini hesaplar. Açılar radyan cinsinden girilmelidir.
=SİN(RADYAN(derece))
Örnek: Sin30 = =SİN(RADYAN(30)) → 0,5
Bilinen Değerler
- Sin0 = 0
- Sin30 = 0,5
- Sin45 = 0,7071
- Sin60 = 0,8660
- Sin90 = 1
Kullanım Alanları
- ✅ Dalga hareketleri ve titreşim analizi
- ✅ Fizikte kuvvet hesaplamaları
- ✅ Mühendislik projelerinde açı hesaplamaları
- ✅ Veri analizinde periyodik modelleme
4. Excel COS (COS) Fonksiyonu ile Kosinüs Hesaplama
COS fonksiyonu, belirli bir açının kosinüs değerini hesaplar.
=COS(RADYAN(derece))
Örnek: Cos45 = =COS(RADYAN(45)) → 0,7071
Cos90 Hakkında Önemli Not
Cos90 = 0 olarak bilinir. Ancak Excel, =COS(RADYAN(90)) formülünde 6,12E-17 gibi sıfıra çok yakın bir değer döndürür. Bunun nedeni π sayısının sonsuz ondalıklı olmasıdır. Sonucu sıfırlamak için YUVARLA fonksiyonunu kullanabilirsiniz.
Çözüm: YUVARLA ile Temizleme
=YUVARLA(COS(RADYAN(90));0)
Sonuç: 0
Bilinen Değerler
- Cos0 = 1
- Cos30 = 0,8660
- Cos45 = 0,7071
- Cos60 = 0,5
- Cos90 = 0
5. Excel TAN (TAN) Fonksiyonu ile Tanjant Hesaplama
TAN fonksiyonu, belirli bir açının tanjant değerini hesaplar. Tanjant = Sinüs / Kosinüs olarak tanımlanır.
=TAN(RADYAN(derece))
Örnek: Tan45 = =TAN(RADYAN(45)) → 1
Uyarı: Tanımsız Değerler
90° ve 270° gibi açılarda tanjant değeri tanımsızdır. Excel bu durumda #SAYI/0! hatası gösterir. Bu açıları hesaplamaktan kaçının.
Bilinen Değerler
- Tan0 = 0
- Tan30 = 0,5774
- Tan45 = 1
- Tan60 = 1,7321
- Tan90 → Tanımsız (Hata)
6. Excel COT (COT) Fonksiyonu ile Kotanjant Hesaplama
COT fonksiyonu, belirli bir açının kotanjant değerini hesaplar. Kotanjant = 1 / Tanjant veya Kosinüs / Sinüs olarak tanımlanır.
=COT(RADYAN(derece))
Örnek: Cot45 = =COT(RADYAN(45)) → 1
Uyarı: Tanımsız Değerler
0°, 180° ve 360° gibi açılarda kotanjant değeri tanımsızdır (çünkü sinüs = 0). Excel bu durumda #SAYI/0! hatası gösterir.
Bilinen Değerler
- Cot30 = 1,7321
- Cot45 = 1
- Cot60 = 0,5774
- Cot90 = 0
📌 Trigonometri Değerler Tablosu
| Derece | SİN | COS | TAN | COT |
| 0° | 0 | 1 | 0 | Tanımsız |
| 30° | 0,50 | 0,87 | 0,58 | 1,73 |
| 45° | 0,71 | 0,71 | 1 | 1 |
| 60° | 0,87 | 0,50 | 1,73 | 0,58 |
| 90° | 1 | 0 | Tanımsız | 0 |
Tüm değerler yaklaşıktır
7. Excel'de Ters Trigonometrik Fonksiyonlar
ASİN (ASIN)
Sinüs değerine karşılık gelen açıyı bulur.
=DERECE(ASİN(değer))
Örnek: Sinüsü 0,5 olan açı: =DERECE(ASİN(0,5)) → 30°
ACOS (ACOS)
Kosinüs değerine karşılık gelen açıyı bulur.
=DERECE(ACOS(değer))
Örnek: Kosinüsü 0,5 olan açı: =DERECE(ACOS(0,5)) → 60°
ATAN (ATAN)
Tanjant değerine karşılık gelen açıyı bulur.
=DERECE(ATAN(değer))
Örnek: Tanjantı 1 olan açı: =DERECE(ATAN(1)) → 45°
İpucu
Aşağıdaki örnekte gösterildiği gibi, =DERECE(ATAN(TAN(RADYAN(25)))) formülü ile 25 dereceye geri dönebilirsiniz.
8. Excel Trigonometri Kullanırken Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
⚠️ Hata 1: Dereceyi Radyana Çevirmemek
Excel trigonometri fonksiyonları radyan kabul eder. Derece kullanmak için RADYAN ile dönüştürün. Örnek: =SİN(30) → HATA, =SİN(RADYAN(30)) → DOĞRU
⚠️ Hata 2: #SAYI/0! (Tanımsız Değerler)
TAN 90° veya COT 0° gibi tanımsız değerlerde oluşur. Çözüm: Bu açıları hesaplamaktan kaçının veya EĞERHATA ile yönetin.
⚠️ Hata 3: #DEĞER Hatası
Fonksiyon argümanı sayısal değilse oluşur. Çözüm: Hücrenin sayısal formatta olduğundan emin olun.
⚠️ Hata 4: Cos90 Sonucu 0 Gelmiyor
Excel 6,12E-17 gibi sıfıra yakın bir değer döndürür. Çözüm: =YUVARLA(COS(RADYAN(90));0) kullanın.
EĞERHATA ile Hata Yönetimi
=EĞERHATA(TAN(RADYAN(90));"Tanımsız")
Sonuç: "Tanımsız" yazısını gösterir.
9. Sıkça Sorulan Sorular
01 Excel'de sinüs nasıl hesaplanır?
=SİN(RADYAN(derece)) formülü ile hesaplayabilirsiniz. Örnek: =SİN(RADYAN(30))
02 Cos90 neden 0 değil de 6,12E-17 çıkıyor?
Excel π sayısını sonsuz ondalık olarak hesapladığı için yaklaşık değer verir. =YUVARLA(COS(RADYAN(90));0) ile sıfırlayabilirsiniz.
03 Excel'de tanjant hatası nasıl çözülür?
90° ve 270° tanımsız olduğu için #SAYI/0! hatası verir. =EĞERHATA(TAN(RADYAN(90));"Tanımsız") kullanabilirsiniz.
04 Ters trigonometrik fonksiyonlar nasıl kullanılır?
ASİN, ACOS, ATAN kullanılır. Sonucu derece olarak almak için =DERECE(ASİN(değer)) yazın.
05 Trigonometri fonksiyonları Mac Excel'de çalışır mı?
Evet, tüm trigonometri fonksiyonları Mac Excel sürümlerinde de aynı şekilde çalışır.
06 RADYAN ve DERECE arasındaki fark nedir?
RADYAN dereceyi radyana, DERECE radyanı dereceye çevirir. Trigonometri fonksiyonları radyan ister.